ΠΑΛΙΑ ΚΡΗΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ...

   Παιδιά λένε τα κάλαντα σε Κρητικό χωριό με συνοδεία λύρας

Καλήν εσπέραν άρχοντες αν είναι ορισμός σας
Χριστού την θείαν γέννησιν να πω στ' αρχοντικόν σας
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλει
Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η κτίσις όλη...

...Και άμα επιστρέψητε εις το αρχοντικό σας
ευθύς τραπέζι στρώσατε βάλτε το φαγητόν σας
Και τον σταυρό σας κάμετε, γευθείτε, ευφρανθείτε,
δόσατε κανενός πτωχού όστις να υστερείται
Δότε κι εμάς τον κόπον μας ότ' είναι ορισμός σας
και ο Χριστός μας πάντοτε ας είναι βοηθός σας.

Χρόνους πολλούς να χαίρεσθε πάντα ευτυχισμένοι
Σωματικά και ψυχικά να είσθε πλουτισμένοι!

ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΛΑΝΤΑ...

Άγιος Βασίλης έφτασε, απ' την Καππαδοκία,

μα βρήκε χώρα μπάχαλο, φόρους και αδικία!

Αγιος Βασίλης έφτασε, μα έχει απηυδήσει,

τον κυνηγά η Τρόϊκα κι Εκείνον να τον γδύσει!

Ετρεξε στην Κυβέρνηση, άσυλο να ζητήσει,

να δείξει λίγη ανθρωπιά, τα δώρα να χαρίσει!

Μα του 'παν το Μνημόνιο, πως έκοψε τα δώρα

και παίρνουν το δισάκι του, για να σωθεί η χώρα!

Άφησαν μόνο την στολή, στον σκορποχέρη Αγιο,

για να 'χει λόγο, να σκορπά Ελπίδες και Κουράγιο!

Μπερδέψατε τους είπ' Αυτός, τα δισ. με το δισάκι...

Τα δισ. να τα γυρέψετε, από τον μιζαδορ-ΑΚΗ!!

ΚΑΛΑΝΤΑ ΚΙ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ...

Έθιμα των Θεοφανείων ή Φώτων:

• Κάλαντα των Φώτων. Ψάλλονται από τα παιδιά την παραμονή της εορτή σε πολλές παραλλαγές. Οι περισσότερες αρχίζουν με τους στίχους: «Σήμερα είν' τα Φώτα και ο φωτισμός / και χαρά μεγάλη και αγιασμός ....»

• Ανέλκυση του Σταυρού (το «πιάσιμο του Σταυρού») από κολυμβητές, τους λεγόμενους Βουτηχτάδες, κατά την τελετή της Κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού. Νεαρά κυρίως άτομα βουτούν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν πρώτα τον Σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου, αλλά και να δεχθούν τις τιμές και τις ευχές των συντοπιτών τους. Στον Πειραιά απαγορεύτηκε από τα προπολεμικά χρόνια η ανέλκυση του Σταυρού από βουτηχτές, έπειτα από μια θανάσιμη συμπλοκή μεταξύ τους. Στις μέρες μας, η ανέλκυση γίνεται από τον Επίσκοπο με την κορδέλα που φέρει ο Σταυρός.
• Αγιασμός των οικιών από τους ιερείς. Στην Ελλάδα ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά την παραμονή των Θεοφανίων και λέγεται «Μικρός Αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση». Με την Πρωτάγιαση, ο ιερέας γυρίζει όλα τα σπίτια και με το Σταυρό και ένα κλωνί βασιλικό «αγιάζει» ή «φωτίζει» (ραντίζει) τους χώρους των σπιτιών για να φύγει μακριά κάθε κακό. Παλαιότερα, οι λαϊκές δοξασίες συνέδεαν τον φωτισμό των σπιτιών με την εξαφάνιση των καλικάντζαρων, τους οποίους φαντάζονταν να φεύγουν περίτρομοι με την έλευση του ιερέα...

Η εορτή των Θεοφανίων περικλείει άλλωστε και πολλές εκδηλώσεις που αποτελούν διαιώνιση αρχαίων ελληνικών εθίμων. Ο Αγιασμός στη χώρα μας έχει και την έννοια του καθαρμού, του εξαγνισμού των ανθρώπων, καθώς και της απαλλαγής του από την επήρεια των δαιμονίων. Η τελευταία αυτή έννοια δεν είναι αυστηρά χριστιανική, αλλά έχει τις ρίζες της στην αρχαία λατρεία.

Η κατάδυση του Σταυρού κατά τη λαϊκή πίστη, δίνει στο νερό καθαρτικές και εξυγιαντικές ικανότητες. Οι κάτοικοι πολλών περιοχών μετά τη κατάδυση τρέχουν στις παραλίες ή στις όχθες ποταμών και λιμνών για να πλύνουν τα αγροτικά τους εργαλεία, ακόμη και εικονίσματα.

Κατά τη λαϊκή δοξασία, ακόμη και τα εικονίσματα με το πέρασμα του χρόνου χάνουν την αρχική δύναμη και αξία τους, που την αποκτούν όμως εκ νέου από το αγιασμένο νερό. Αυτή ακριβώς η διαδικασία δεν αποτελεί παρά επιβίωση της αρχαίας αθηναϊκής γιορτής των «Πλυντηρίων»...

ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ...

Παραδοσιακά κάλαντα Πρωτοχρονιάς Κρήτης.
Συνοδευόμενα με τις καλύτερες ευχές μου για το 2009!