ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2013. ΜΕ ΑΛΛΑ ΜΑΤΙΑ...

Ας δούμε τις γιορτές αυτές με τα μάτια της ψυχής.

Συνεχώς αναφερόμαστε σε καλύτερη ζωή, σε ποιότητα ζωής. Πόσο άραγε επιθυμούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας. Πόσο άραγε επιθυμούμε να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής μας;

Αν δούμε την καθημερινή μας ζωή και ταυτόχρονα την καθημερινή ζωή όλης της πόλης, θα διαπιστώσουμε ότι ελάχιστοι είναι αυτοί που ασχολούνται με την ποιοτική τους αναβάθμιση.
Και οι υπόλοιποι όλοι με τι ασχολούνται; Μα με τα καθημερινά. Γέμισμα ψυγείου, γέμισμα κοιλιάς, πώς θα τη βγω του προϊσταμένου ή πώς θα μπω στο μάτι του

Μ' αυτά ασχολούμαστε συνεχώς, αυτά μας φθείρουν, αυτά μας αρρωσταίνουν. Η προσωρινότητα όλων των «καθημερινών» είναι γνωστή και δεδομένη. Και όμως την έχουμε κάνει τόσο μεγάλη. Της έχουμε δώσει τόση αξία, τόση σπουδαιότητα σαν να είναι για όλους μας κάτι το αιώνιο, κάτι το παντοτινό.

Κυριολεκτικά μας τρώει, ψυχικά, νοητικά και σωματικά.

Ρουφηγμένοι από τα σύγχρονα έθιμα της Δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής, που δεν ξέρουν πια τη χριστιανική παράδοση, όλο και περισσότερο συνδέουμε τα Χριστούγεννα μόνο με στολίδια, δώρα και διασκέδαση. Ή έστω με τη συντροφιά και τις ευχές ανθρώπων, με τους οποίους είμαστε δεμένοι συναισθηματικά. Αν αυτά μας λείπουν, τότε νιώθουμε πάρα πολύ άσχημα.

Δεν είναι απαραίτητο να τρώμε, να πίνουμε, να πηδούμε ότι βρεθεί, για να υπάρχουμε. Μπορούμε να μοιράζουμε χαρά, αγάπη, καλοσύνη, που ενώ έχουν τόση αξία για τους περισσότερους από εμάς, όχι μόνο δεν στοιχίζουν τίποτα, αλλά υπάρχει και τόσο μεγάλη ανταπόδοση, που αν μας γίνει αντιληπτό αυτό θα μεγαλώνουμε συνεχώς την προσπάθειά μας.

Δεν είναι απαραίτητο να φθάσουμε στον προθάλαμο του θανάτου για να αντιληφθούμε την πραγματική αξία των πραγμάτων. Δεν είναι αναγκαίο να χάσουμε κάτι για να καταλάβουμε την αξία του.

Μας δίδεται η ευκαιρία μέσα από γιορτές όπως των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς να δούμε, να αντιληφθούμε και να κατανοήσουμε κάποια πράγματα στον εαυτό μας και στους άλλους.

Είναι ευκαιρία τις ημέρες αυτές να προσπαθήσουμε να νοιώσουμε σαν παιδιά, να γίνουμε παιδιά και να ζήσουμε αυτή την περίοδο μ' έναν διαφορετικό τρόπο από τις προηγούμενες χρονιές.

Ας δώσουμε λοιπόν ευχές, χαρά, ευτυχία, αγάπη στον διπλανό μας κι ας γεμίσουμε και τη δική μας καρδιά με τα ίδια αισθήματα κι ας την αφήσουμε γεμάτη φως και φωτεινή να λάμπει μέρα νύχτα.
Ας ευχηθούμε στον διπλανό μας "να δει τα παιδιά του να γερνάνε", μια ευχή που άκουσα πριν χρόνια από κυρία κάποιας ηλικίας...

Ας ψάξουμε, ας αναζητήσουμε, ας δούμε τις γιορτές αυτές με τα μάτια της ψυχής. Θα έχουν άλλο χρώμα, θα έχουν άλλη γεύση, θα μας δώσουν άλλη χαρά.Θα μας δώσουν άλλη διάσταση, άλλη πραγματικότητα. Θα μας ανεβάσουν ψηλότερα. Θα μας κάνουν να νοιώσουμε διαφορετικά...

Δεν είναι εποχή για θλίψη, φόβο και μελαγχολία αλλά εποχή για ανασυγκρότηση, δημιουργία και αντεπίθεση. Τώρα είναι η κατάλληλη εποχή για το οριστικό "ξεκαθάρισμα" με τους προσωπικούς, πνευματικούς, φυσικούς και συναισθηματικούς δεσμούς και λογαρισμούς του χτες, που μόνο προβλήματα και πισωγυρίσματα μας έχουν φέρει...

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ...

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή των Ορθοδόξων Χριστιανών και η λέξη Πάσχα προέρχεται από την εβραϊκή «pesah» που σημαίνει "διάβαση" καθώς οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα σε ανάμνηση της απελευθέρωσής τους από τους Αιγυπτίους και της διάβασης της Ερυθράς θάλασσας. Οι Χριστιανοί γιορτάζουν την ανάσταση του Σωτήρα και τη διάβαση από το θάνατο στη ζωή.

Πότε όμως γιορτάζεται το Πάσχα; Η Α' Οικουμενική σύνοδος που έγινε στην Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ., η οποία λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα κατά την ημέρα της Πανσελήνου που γινόταν μετά την εαρινή ισημερία και επειδή ο Χριστός αναστήθηκε μετά την γιορτή του εβραϊκού Πάσχα, δηλαδή μετά την εαρινή πανσέληνο, καθόρισε τον εξής κανόνα:

Το χριστιανικό Πάσχα πρέπει να εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την Πανσέληνο, που θα γίνει κατά την ημέρα της εαρινής ισημερίας ή μετά από αυτήν. Αν η πανσέληνος γίνει Κυριακή τότε το Πάσχα θα εορτάζεται την επομένη Κυριακή.

Αυτό έγινε για να μην συμπίπτει ποτέ το χριστιανικό με το εβραϊκό Πάσχα. Η πανσέληνος που συμβαίνει κατά ή μετά την εαρινή ισημερία λέγεται και πανσέληνος του Πάσχα ή πασχαλινή πανσέληνος.

Τα πράγματα φαίνονται απλά αλλά δεν είναι. Για να καθοριστεί η πασχαλινή πανσέληνος, η Α' Οικουμενική σύνοδος ανέθεσε στον Πατριάρχη της Αλεξάνδρειας, (πόλη στην οποία άκμαζε η αστρονομία τα χρόνια εκείνα), να φροντίσει τον καθορισμό της πανσελήνου του Πάσχα και κατ' επέκταση την ημερομηνία του Πάσχα για όλες τις χριστιανικές εκκλησίες. Στην Αλεξάνδρεια εκείνη την εποχή χρησιμοποιούσαν τον κύκλο του Μέτωνα για τον προσδιορισμό των μελλοντικών Πανσελήνων. Ο Αθηναίος Αστρονόμος Μέτων (432 π.Χ.) είχε ανακαλύψει ότι κάθε 19 έτη οι ημερομηνίες των φάσεων της σελήνης επαναλαμβάνονται. Αυτή η περίοδος των 19 ετών ή 6940 ημερών περίπου, ονομάστηκε κύκλος του Μέτωνα ή κύκλος της σελήνης.

Όμως ο κύκλος του Μέτωνα παρουσιάζει κάποιο σφάλμα, δεν είναι κύκλος ακριβώς 19 ετών. Το σφάλμα που έχει συγκεντρωθεί από το 325 μ.Χ. μέχρι σήμερα, είναι 5 περίπου ημέρες. Με βάση λοιπόν τον κύκλο του Μέτωνα σχηματίσθηκε (από τους Αλεξανδρινούς αστρονόμους) ο πίνακας των πανσελήνων του Πάσχα, (Πασχάλιοι πίνακες) δηλαδή των μετά την 21η Μαρτίου (Ιουλιανού ημερολογίου) πανσελήνων.

Αυτό συνεχίστηκε μέχρι το 1582 που η Καθολική εκκλησία καθιέρωσε το νέο (Γρηγοριανό) ημερολόγιο (αυτό που έχουμε σήμερα και εμείς) για να διορθώσει το συσσωρευμένο λάθος του παλαιού (Ιουλιανού) ημερολογίου (τότε υπήρχε 10 μέρες καθυστέρηση του παλιού ημερολογίου δηλαδή η εαρινή ισημερία του 1582 αντί να γίνει στις 21/3 έγινε στις 11/3). Οι ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν δέχτηκαν την ρύθμιση αυτή και ορισμένοι (οι παλαιοημερολογίτες) συνεχίζουν κανονικά μέχρι σήμερα να χρησιμοποιούν το παλιό ημερολόγιο.

Η Εκκλησία της Ελλάδας δέχθηκε το νέο ημερολόγιο στις 10 Μαρτίου 1924, ακολουθώντας την Ελληνική πολιτεία που το είχε αποδεχθεί το 1923, αλλά το Πάσχα και οι εξαρτώμενες από αυτό κινητές εορτές εξακολουθούν να εξαρτώνται από το παλιό ημερολόγιο. Έτσι άρχισαν τα προβλήματα με τις ημερομηνίες του Πάσχα στην χώρα μας (και σε όσες χώρες έχουν όμοιες ρυθμίσεις). Αυτά οφείλονται στα δυο σφάλματα στα οποία στηρίζεται ο υπολογισμός της ημερομηνίας του ορθόδοξου Πάσχα:

α) Χρησιμοποιεί τον κύκλο του Μέτωνα που έχει ήδη συγκεντρωμένο σφάλμα 4-5 ημερών.
β) Χρησιμοποιεί το παλιό ημερολόγιο με τα συσσωρευμένα σφάλματά του για τον προσδιορισμό της εαρινής πανσελήνου.

Αποτέλεσμα του πρώτου σφάλματος είναι να έχουμε τον εορτασμό του ορθοδόξου Πάσχα πολλές φορές όχι την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο, αλλά την επομένη, όπως π.χ. το 2000, 2003, 2009. Αποτέλεσμα του δευτέρου σφάλματος είναι να έχουμε τον εορτασμό του ορθοδόξου Πάσχα πολλές φορές μετά την δεύτερη εαρινή πανσέληνο π.χ. το 2002, 2008.

Στην περίπτωση που οι δύο πανσέληνοι (η υπολογισμένη με το Ιουλιανό και η υπολογισμένη με το Γρηγοριανό ημερολόγιο) πέσουν την ίδια βδομάδα έχουμε κοινό Πάσχα Ορθόδοξων και Καθολικών όπως φέτος αλλά και το 2011. Να σημειώσουμε ότι με τους παλαιοημερολογίτες έχουμε πάντα κοινό Πάσχα, αφού το υπολογίζουμε με τον ίδιο τρόπο αλλά με διαφορά 13 ημέρες στην ημερομηνία.

Τα ημερολογιακά όρια μέσα στα οποία γιορτάζεται το Ορθόδοξο Πάσχα είναι από 4 Απριλίου το νωρίτερο (πρώιμο Πάσχα), μέχρι 8 Μαΐου το αργότερο. Αυτό θα συμβαίνει μέχρι το έτος 2099 που το παλιό ημερολόγιο θα εξακολουθεί να έχει 13 ημέρες διαφορά από το νέο. Από το 2100 (που είναι δίσεκτο μόνο με το παλιό) η διαφορά των δυο ημερολογίων θα γίνει 14 μέρες και αυτό θα σημάνει την μετατόπιση προς τα πάνω των ορίων εορτασμού του Πάσχα.

Η συνεχής μετακίνηση προς τα πάνω των ημερομηνιών του Πάσχα λόγω του προσδιορισμού του σε σχέση με το παλιό ημερολόγιο θα έχει κάποτε εντυπωσιακές συνέπειες. Αν εξακολουθήσει η ορθόδοξη εκκλησία να στηρίζεται στο παλιό ημερολόγιο, το 5270 μ.Χ. το Πάσχα θα γιορταστεί στη 1 Ιουνίου, ενώ οι Καθολικοί θα το γιορτάσουν στις 11 Απριλίου. Και βέβαια η ημερομηνία όλο και θα μετατοπίζεται προς τα μπρος ώσπου κάποια στιγμή το Πάσχα θα γιορτάζεται στη μέση του Καλοκαιριού.

Πηγή: Δημήτρης Ι. Μπουνάκης, Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών, από την δημοσίευσή του "Το τελευταίο πρώιμο Πάσχα" στο παράρτημα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας Ν. Ηρακλείου.

ΓΕΝΝΗΣΗ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΕΣ ΘΕΟΤΗΤΕΣ...

Είναι η 25 Δεκεμβρίου η αληθινή ημερομηνία γέννησης του Ιησού; Κανένας δεν ξέρει πραγματικά. Το μόνο που είναι γνωστό είναι ότι το 336 π.Χ. ορίστηκε η ημερομηνία 25 Δεκεμβρίου ως η ημερομηνία εορτασμού για μια πολύ γνωστή παγανιστική θρησκεία στην Ρώμη (σατούρνια) κατά τη διάρκεια του χειμερινού ηλιοστασίου.

Κατά τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ. οι θεολόγοι από την εκκλησία έγραψαν: "Ορίσαμε αυτή την ημερομηνία ιερή, όχι όπως οι παγανιστές λόγω της γέννησης του ήλιου, αλλά λόγω αυτού του ίδιου που έφτιαξε τον ήλιο".

Αρχικά η γιορτή των Χριστουγέννων γιορτάζονταν από μια σχετικά μικρή ομάδα ατόμων, αλλά με την πάροδο των ετών τα Χριστούγεννα αντικατέστησαν μια σειρά εορτών σε πολλές χώρες ενώ πλήθος παραδόσεων έχει προστεθεί σε αυτό τον εορτασμό.

Ο χριστιανισμός, όπως όλες οι ανθρώπινες θρησκείες, επηρεάστηκε από παλαιότερες και σύγχρονες του θρησκείες και φιλοσοφίες.

Υπάρχουν τουλάχιστον 15 θρησκείες, στις οποίες όλως τυχαίως η ιστορία επαναλαμβάνεται. Ενδεικτικά:

Στη θρησκεία των αρχαίων Αιγυπτίων, που χρονολογείται από το 3000 π.Χ., κεντρική είναι η φιγούρα του θεού-ήλιου Χόρους. Αυτός γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου από την παρθένο Ίσιδα, ενώ η γέννησή του συνοδεύτηκε από την εμφάνιση ενός άστρου από την ανατολή, το οποίο ακολούθησαν τρεις μάγοι για να φτάσουν στο σημείο της γέννησης και να του φέρουν δώρα.

Στην ηλικία των 12 ήταν παιδί δάσκαλος, ενώ μόλις συμπλήρωσε τα 30 ξεκίνησε τη βασιλεία του, αφού πρώτα βαπτίστηκε από κάποιον Ανάπ. Στα ταξίδια του συνοδευόταν από 12 μαθητές και έκανε πολλά θαύματα, όπως θεραπεία αρρώστων και περπάτημα στο νερό. Κάποια από τα πολλά ονόματα με τα οποία τον προσφωνούσαν ήταν «ο γιος του θεού», «καλός ποιμένας», «αμνός του θεού», «η αλήθεια», «το φως» και πολλά άλλα. Αφού προδόθηκε από τον Τυφώνα, ο Χόρους σταυρώθηκε, θάφτηκε για 3 μέρες και αναστήθηκε!

Ο Άττις στη Φρυγία, γεννήθηκε από την παρθένα Κυβέλη στις 25 Δεκεμβρίου. Σταυρώθηκε, θάφτηκε σε τάφο και αναστήθηκε μετά από τρεις ημέρες.

Στην Ινδία ο Κρίσνα γεννήθηκε από την παρθένα Ντεβάκι, με ένα άστρο στην ανατολή να σηματοδοτεί τον ερχομό του.

Στην Περσία ο Μίθρα γεννήθηκε από παρθένο, σε μία σπηλιά στις 25 Δεκεμβρίου, και αμέσως δέχτηκε δώρα από τρεις βοσκούς. Είχε 12 μαθητές και έκανε πολλά θαύματα, ενώ μετά το θάνατό του θάφτηκε για τρεις ημέρες και έπειτα αναστήθηκε.
Η επιγραφή «Όποιος δεν φάει το σώμα μου και δεν πιει το αίμα μου, ώστε να γίνει ένα μαζί μου κι εγώ ένα με αυτόν, δεν θα γνωρίσει τη σωτηρία» βρέθηκε σε ένα ιερό του...

Στην Ελλάδα είναι γνωστή η ιστορία του Διόνυσου, που γεννήθηκε από την παρθένο Σεμέλη στις 25 Δεκεμβρίου. Κάποιες από τις προσφωνήσεις του ήταν «βασιλεύς των βασιλέων», «ο μονογενής υιός του θεού», «το άλφα και το ωμέγα», «θεός Κύριος γεννηθείς εκ θεού» και πολλά άλλα. Ήταν δάσκαλος και ταξίδευε κάνοντας θαύματα, όπως η μετατροπή του νερού σε κρασί. Μετά το θάνατό του (και αυτός) αναστήθηκε.

Ακόμα, υπάρχουν αναφορές ότι ο Πυθαγόρας μπορούσε να καταλαγιάζει τα νερά των λιμνών και ποταμών, ώστε να περνούν οι μαθητές του και ότι ο Εμπεδοκλής είχε αναστήσει μια γυναίκα που ήταν πεθαμένη για 30 ημέρες!

ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ...

Η ιερή μυσταγωγία της Ανάστασης σε μας τους Χριστιανούς δεν παύει να προξενεί βαθύτατη συγκίνηση.

Και τούτο διότι κατάφερε να μείνει αναλοίωτο στο διηνεκές το φαινόμενο της Ανάστασης, παρά τον πόλεμο που έγινε απ' όσους σκόπευαν στην άρνηση της υπόστασής της.

Όσοι ασχολούνται με την ύπαρξη του ανθρώπου, την αγωνία που τον διακατέχει για τον θάνατο, για το αν η ζωή έχει νόημα και κατά πόσον μπορεί να εκπληρώσει τους πόθους του με τα πάθη του και τις οδύνες του, είναι ελάχιστοι και λιγοστεύουν δραματικά.

Αυτά τα πράγματα στα όρια του ανεξήγητου, αγγίζουν μόνο αυτούς τους λίγους που έμειναν και που δεν μπόρεσαν να μας τα διδάξουν, ώστε οι έννοιες να γίνουν κατανοητές.

Ο άνθρωπος αντιμετωπίζει με αγωνία την στιγμή του θανάτου και αυτή η αγωνία τον σπρώχνει στο να προσεύχεται...

Η μορφή του θεανθρώπου είναι σωτηριακή για τον άνθρωπο. Που θέλει κι αναζητά τη σωτηρία του και τη λύτρωσή του από μια δύναμη πάνω απ' αυτόν, που την καταλαβαίνει μεν, την εννοεί, αλλά δεν μπορεί να την φτάσει, γιατί είναι περιορισμένος στις επιθυμίες του και στη μικρότητά του. Είναι ένα ξεπεσμένο ον κατ' εικόνα και ομοίωσιν, που κάποτε (σε ώρα ανάγκης) θυμάται και τους ουρανούς, γιατί έχει θεία προέλευση.

Η Ανάσταση του Χριστού είναι μια κοσμοϊστορική αντίληψη. Οι εμφανίσεις του δεν ήταν φευγαλέες, διάφανες. Είχε σάρκα και νεύρα, μιλούσε με τους μαθητές του, ήταν σώμα που χρειαζόταν φαγητό. Δεν άφησε να κυριαρχήσει η δυσπιστία στους μαθητές του, για να μην υποστούν αποκρυφιστικές επιδράσεις για το φαινόμενο της Ανάστασης.

"Ιδετε τας χείρας μου και τους πόδας μου, ότι αυτός εγώ ειμί" και φέρτε κάτι να φάγω, να πειστείτε, ότι δεν είμαι πνεύμα. Και συνέχισε τη διδασκαλία του κεκλεισμένων των θυρών "δια τον φόβον των Ιουδαίων" παρισταμένου και του άπιστου Θωμά μετά την τοποθέτηση του δακτύλου του επάνω στον τύπο των ήλων, στέλνοντας το μήνυμα στους ανθρώπους του μέλλοντος λέγοντας του ότι: "Εώρακάς με πεπίστευκας, μακάριοι οι μη ειδόντες και πιστεύσαντες"...

Παραβολικά η Ανάσταση συμπίπτει με την ανάσταση της φύσεως, που συνεχίζει να υπάρχει. Απεικονίζει την νίκη της ζωής στον αγώνα εναντίον του θανάτου.



Είναι η συγκλονιστική στιγμή της αναγέννησης αυτές οι ημέρες, γεμάτες από καμπάνες, ψαλμωδίες, θυμιάματα και μυρωδιές απ' την ανθισμένη φύση.

Είναι η ελπίδα των προσδοκιών μας για ένα καλύτερο μέλλον με ψιθύρους αγάπης και χαμόγελα χαράς. Είναι η μέρα όπου το σκοτάδι του Αδη ανεβαίνει στη γη και γίνεται χαρμόσυνο φως.

Σας εύχομαι το μήνυμα της Ανάστασης να ζεστάνει τις καρδιές και τις ψυχές σας και να σας δώσει τη δύναμη, την έμπνευση και τη σοφία να πραγματοποιήσετε κάθε αγαθή σας επιδίωξη και ευχή.

ΣΑΡΑΚΟΣΤΙΑΝΟΙ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΙΑΤΙΚΟΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΙ...

Ήρθανε πάλι τα σπερνά του Μάρτη και τ' Απρίλη
ήρθε η σεμνή Σαρακοστή ντυμένη σαν παρθένα.
Ηρθε ξανά της άνοιξης το μαγικό το δείλι.
Κι όλα καλούνε την ψυχή νάρθη Χριστέ σε Σένα
να Σου μιλήση ταπεινά και να σε ικετέψη
να της πραΰνη τους καημούς και τη σκληρή τη σκέψη.

Ήρθανε πάλι τα σπερνά και καθ' αργά σημαίνουν
στις εκκλησιές τα σήμαντρα κι ανάβουν τα καντήλια.
Οι μάνες παίρνουν τα παιδιά κι αργά - αργά πηγαίνουν
να κάνουν τις μετάνοιές των δεμένες στα μαντήλια.
Από τα πλάγια του βουνού φτάνουνε κουρασμένοι
οι ζευγολάτες κι οι βοσκοί στα χώματα τριμμένοι.

Ηρθανε πάλι τα σπερνά κι οι ψάλτες σιγολένε:
"Κύριε των δυνάμεων" "ψυχή, ψυχή μου ανάστα"
το "Υπερμάχω" ψάλλουνε κι οι πονεμένοι κλαίνε.
Φρέσκα λουλούδια και ανθοί κομμέν' από τη γλάστρα
στολίζουνε την Παναγιά και ο παπάς μπροστά της
αρχίζει τους χαιρετισμούς: "Αγγελος Πρωτοστάτης".

Ήρθανε πάλι τα σπερνά και τα θλιμμένα βράδυα
τα βράδυα των Νυμφίων Σου Χριστέ και των Παθών Σου
που θα κινήσουν οι πιστοί νάρθουν πυκνά κοπάδια
τα ματωμένα πόδια σου στον πένθιμο σταυρό σου
να τ' αγκαλιάσουνε σεμνά να τα γλυκοφιλήσουν
κι οι πονεμένες των ψυχές να σε μοιρολογήσουν.

Ήρθανε πάλι τα σπερνά τα μαγεμένα βράδυα
ξυπνούν αγάπες στις καρδιές και στις ψυχές λαχτάρες.
Ξύπνα ψυχή ξεκίνησε κι άφησε τα σκοτάδια.
Μη σε βαραίνουν λογισμοί και πάθη και αντάρες.
Ελα και σύ να σταυρωθής μαζί μ' Αυτόν που δίνει
τη νίκη την Ανάσταση και τη βαθειά γαλήνη.

Ο Κισσάμου και Σελίνου
Ειρηναίος

Το παρόν ποίημα δημοσιεύθηκε πρώτη φορά το 1968 στο παγκρήτιο ιστορικό και λογοτεχνικό περιοδικό Κρητική Εστία (τεύχος Απριλίου).

ΠΑΣΧΑ: Η ΓΙΟΡΤΗ ΚΑΙ Η ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΗΣ...

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη και πλουσιότερη σε λαογραφικές εκδηλώσεις γιορτή των Ορθοδόξων Χριστιανών. Η λέξη Πάσχα προέρχεται από την εβραϊκή "pesah" που σημαίνει "διάβαση". Το Πάσχα προϋπήρχε ως έθιμο στην αρχαία Αίγυπτο, όπου γιόρταζαν την άνοιξη το Πισάχ, δηλαδή την διάβαση του Ήλιου από τον ισημερινό (με άλλα λόγια την εαρινή ισημερία). Από τους Αιγύπτιους πήραν εθιμικά στοιχεία οι Εβραίοι και μαζί το έθιμο του Πάσχα.

Η αντίστοιχη ελληνική λέξη για το Πάσχα είναι Λαμπρή, διότι η ημέρα της Ανάστασης του Χριστού είναι μέρα ευφρόσυνη...

Οι Χριστιανοί παρέλαβαν την εορτή αυτή από τους Εβραίους και διατήρησαν το όνομα Πάσχα σε ανάμνηση της Ανάστασης του Κυρίου δηλαδή "της διαβάσεως από τον θάνατον στην ζωή" και συμβολικά της "διαβάσεως από του θανάτου της αμαρτίας εις την ζωήν της αλήθειας" και ονομαζόταν σε αντιδιαστολή με το Εβραϊκό Πάσχα "Πάσχα το καινόν".

Ο προσδιορισμός της Κυριακής του Πάσχα αποτέλεσε περίπλοκο πρόβλημα για τις Εκκλησίες και προκάλεσε σφοδρές έριδες.

Η Α' Οικουμενική σύνοδος της Νίκαιας (325) όρισε ως μέρα του Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία της 21ης Μαρτίου.
Καθόρισε επίσης ότι εφόσον η πανσέληνος είναι Κυριακή, το Πάσχα θα γιορτάζεται την αμέσως επόμενη Κυριακή.

Με το νέο ημερολόγιο, οι ημερομηνίες του ορθόδοξου Πάσχα κυμαίνονται από τις 4 Απριλίου ως τις 8 Μαΐου.

Για τον καθορισμό του ορθόδοξου Πάσχα, η εαρινή ισημερία υπολογίζεται με βάση το παλαιό ημερολόγιο έτσι οι παλαιοημερολογίτες και οι νεοημερολογίτες γιορτάζουν το Πάσχα την ίδια μέρα. Αντίθετα οι ρωμαιοκαθολικοί και οι προτεστάντες καθορίζουν την εαρινή ισημερία με βάση το νέο ημερολόγιο και γι' αυτό γιορτάζουν συνήθως το Πάσχα μια βδομάδα νωρίτερα από τους Ορθόδοξους.

Το Πάσχα συμβαίνει να γιορτάζεται ταυτόχρονα από τις Δυτικές εκκλησίες και την Ορθόδοξη, όταν η πρώτη πανσέληνος μετά την εαρινή ισημερία πέφτει μετά τις 28 Μαρτίου.

Το Χριστιανικό Πάσχα διαρκεί δύο εβδομάδες: από την Κυριακή των Βαΐων (συμβολίζει την είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα) ως την Κυριακή του Θωμά.

Η πρώτη εβδομάδα ονομάζεται Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών, αρχίζει με την Κυριακή των Βαΐων και λήγει το Μεγάλο Σάββατο. Όλη τη Μεγαλοβδομάδα υπάρχει συνήθεια να νηστεύουν οι χριστιανοί και να παρακολουθούν τακτικά τις εκκλησιαστικές λειτουργίες.

Η δεύτερη εβδομάδα του Πάσχα ονομάζεται Εβδομάδα του Πάσχα ή Λαμπροβδομάδα ή Λαμπρή και αρχίζει με την Κυριακή του Πάσχα. Όλες οι ήμερες που ακολουθούν θεωρούνται ημέρες χαράς και διασκέδασης (Διακαινήσιμες και η εβδομάδα ονομάζεται Διακαινησίμου).