ΜΑΗΣ ΑΝΤΙΦΑΤΙΚΟΣ...

Μήνας των αντιφάσεων στη λαϊκή συνείδηση γενικότερα ο Μάιος.

Μέρα των λουλουδιών, αλλά και ημέρα των εργατών, ημέρα ιστορικής τιμής και μνήμης η Πρωτομαγιά, μην ξεχνιόμαστε...Κόκκινη απ' το αίμα που έχει χυθεί στους αγώνες των εργαζομένων η σημερινή ημέρα.

Μήνας της ζωής, αλλά και μήνας του θανάτου.

Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς όμως, δεν είναι μία συνήθεια του 19ου αιώνα.

Έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα καθώς οι εκδηλώσεις που γίνονταν είτε για τη Θεά Δήμητρα είτε για τον Διόνυσο  είχαν σκοπό  να γιορτάσει ο κόσμος τη γονιμότητα των αγρών, την καρποφορία της γης, την άνθιση της φύσης, το οριστικό τέλος του χειμώνα και τον ερχομό του καλοκαιριού.

Από την αρχαία Ελλάδα στο Βυζάντιο και ύστερα σε όλη την Ευρώπη, την Πρωτομαγιά λάμβαναν χώρα πλήθος εορταστικών τελετών και εθιμοτυπικών διαδικασιών πολλές εκ των οποίων έχουν παραμείνει ως τις μέρες μας.

Δύσκολος μήνας ο Μάης, "γιατί είναι γεμάτος δαιμόνους".

'Όπλο των ανθρώπων για την αντιμετώπισή τους το στεφάνι. Αυτό θα προστατέψει το σπιτικό τους την πιο κρίσιμη περίοδο του χρόνου και δεν θα αφήσει τα πνεύματα που το απειλούν να εισχωρήσουν...

Πρωτομαγιά μέρα γιορτής, γιορτάζουν τα λουλούδια

κι όλα μαζί μας τραγουδούν του έρωτα τραγούδια!

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 2012...

Γαι να μην επαναλαμβάνω τα ίδια κάθε πρωτομαγιά, ένα απάνθισμα από παλαιότερες δημοσιεύσεις μου, που πάντα θα είναι επίκαιρες τέτοια μέρα:

ΜΑΓΙΑΤΙΚΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ

ΤΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΙΟΥ

                                                       ΜΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

ΜΑΓΙΑΤΙΚΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ...

ΜΑΗΣ ο μήνας τσ' Ανοιξης, νάτος σήμερα φτάνει
λουσμένος χίλιες μυρωδιές, με λουλουδοστεφάνι

Η Πρωτομαγιά είναι η γιορτή της άνοιξης, αλλά και ολόκληρης της φύσης και το μαγιάτικο στεφάνι είναι το μοναδικό έθιμο αυτής της μέρας που έχει μείνει και τηρείται ακόμη και σήμερα, που μας συνδέει με την παραδοσιακή πρωτομαγιά, μια γιορτή της άνοιξης και της φύσης πλούσια σε εκδηλώσεις σε παλαιότερες εποχές.

Πρόκειται για ένα πανάρχαιο έθιμο που τηρείται πιστά σε κάθε μεριά της χώρας. Κάθε τέτοια μέρα ένα λουλουδένιο στεφάνι στολίζει τις πόρτες των περισσότερων τουλάχιστον σπιτιών. Παλιότερα η κατασκευή του αποτελούσε ολόκληρη ιεροτελεστία, αφού τίποτα δεν αφηνόταν στην τύχη και καθετί που είχε πάνω του είχε και το δικό του συμβολισμό...

Το μαγιάτικο κλαδί ή στεφάνι έχει κατά πάσα πιθανότητα τις ρίζες του στην αρχαιότητα.

Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνια χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά και δεν έλειπαν από καμία σημαντική εκδήλωση. Επιπλέον, είναι αξιοπρόσεκτο ότι μια σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλιώνος, που αντιστοιχούσε περίπου χρονικά στο Μάιο, περιελάμβανε στα δρώμενά της την κατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Το κλαδί αυτό δεν το έφτιαχναν με άνθη, αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δέντρων, στα οποία τοποθετούσαν επίσης κρεμμύδι και σκόρδο.

Στις μέρες μας έχουμε καθιερώσει στεφάνια από λουλούδια του αγρού ή των κήπων, τα οποία τοποθετούμε για λίγο καιρό (κατά παράδοση μέχρι να καούν στις φωτιές του Αϊ - Γιάννη του Κλήδωνα, στις 23 Ιουνίου) στην κύρια είσοδο των σπιτιών μας.

Δύσκολα μπορεί πια να ανιχνευτεί συμβολισμός στο σύγχρονο μαγιάτικο στεφάνι. Για τους περισσότερους δεν αποτελεί ίσως τίποτα περισσότερο από μια όμορφη σύνθεση λουλουδιών, χωρίς να παραπέμπει σε συσχετισμούς σύμφωνα με τους οποίους χαρίζει στους ενοίκους ενός σπιτιού υγεία, καλή τύχη, ειρήνη, ευτυχία και ευφορία. Σίγουρα όμως η κατασκευή του προσφέρει χαρά σε μικρούς και μεγάλους.

Παλιότερα όμως το στεφάνι του Μάη έπρεπε να έχει ορισμένα λουλούδια για να πιάσουν οι ευχές που έκαναν οι νοικοκυρές, όπως:

Τριαντάφυλλα, γαρίφαλα, βιόλες, πασχαλιές (λιλά), γεράνια, για να είναι ανθισμένο το σπίτι.
Κλωνάρια ανθισμένα από αγιόκλημα ή ελιά, για την ευτυχία του σπιτιού.
Στάχυα και λουλούδια του κάμπου, όπως μαργαρίτες, παπαρούνες, για να είναι γεμάτο.
Μια κουκιά (φυτό) με τις ρίζες και τους καρπούς της, για τη γλωσσοφαγιά.
Ένα κλωνάρι λυγαριάς, για την αγάπη των κοριτσιών του σπιτιού.
Ένα κεφάλι σκόρδο, κρεμασμένο στη μέση του ώστε να φαίνεται, για το μάτι.

ΜΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ...

Αυτή κι αν είναι πραγματική εργατική Πρωτομαγιά!

Από τα χαράματα είχε σηκωθεί η μικρή Ρομίνα, να βρεί λουλούδια (ξέρει που να βρεί άφθονες μαργαρίτες έστω), να πλέξει μια δεκαριά μικρά πρωτομαγιάτικα στεφάνια και να δοκιμάσει να τα πουλήσει στα γνωστά της φανάρια σε διερχόμενους...

Την ίδια ώρα που τη συνάντησα, λίγες δεκάδες μέτρα παρακάτω στην κεντρική πλατεία έσκουζαν οι αυτόκλητοι "εργατοπατέρες" και λοιποί συνδικαλιστάδες - κομματόσκυλα, προαναγγέλοντας την εσσαεί έναρξη ατέρμονων "εργατικών αγώνων" και λαμπρές κατακτήσεις του εργατικού κινήματος που θα ηγούνταν, στο απώτερο μέλλον βέβαια, γιατί μέχρι τώρα δεν....

Ακροατές τους κάποιοι άπλυτοι κι ακούρευτοι φοιτητές που "υποστήριζαν την εργατιά" χωρίς να έχουν δουλέψει ποτέ μέχρι τώρα, κάποιοι γέροι που πάνε στα παγκάκια έτσι κι αλλιώς καθημερινά και κάμποσοι αλλοδαποί που δεν έχουν που αλλού να πάνε...

Οι υπόλοιποι "βολεμένοι" όπως νομίζουν αυτοί, έλλειπαν εκδρομή ως είθισται κάθε τέτοια μέρα, τιμώντας τις εξοχικές ταβέρνες που ξέροντας τις συνήθειες τους, τους περίμεναν ανοιχτές από νωρίς το μεσημέρι σήμερα...

Η μικρή Ρομίνα αδιάφορη για όλα αυτά, πάντα στα φανάρια της ως το μεσημέρι, μετρούσε τις πενιχρές μα αρκετές για σήμερα που είναι "αργία κι απεργία" εισπράξεις της...Δεν είχε συγκεκριμένη τιμή στα στεφάνια που έφτιαξε, έδινε ότι ήθελε όποιος ήθελε, αρκεί να ήταν πάνω από 1 ευρώ όπως πίεζε...

Και μένα ακόμη μου κοστολόγησε την ολιγόλεπτη παρέα της, αφού είναι προτιμότερη από όλους τους παραπάνω. Πλήρωσα 1.80 ευρώ το δικό μου και τελευταίο της, αυτό το διαλεχτό στεφάνι που φορούσε στο κεφάλι της η ίδια μέχρι τότε, ακριβώς όσο έκανε μια πορτοκαλάδα από το περίπτερο που αγόρασε αμέσως, αφού είχε διψάσει από το πρωί, όπως μου είπε...

Μα δεν κάθιζε η μικρή μου φίλη που με ξέρει από όταν ήταν μωρό, να την φωτογραφήσω όπως ήθελα, φοβάται την κάμερα μου και γλιστρούσε σαν αγριμάκι, ότι πρόλαβε να πιάσει αυτή του κινητού που δεν την έβλεπε ούτε ήξερε την ύπαρξη της.

Όταν πια περπατούσαμε μαζί για τα σπίτια μας...

ΤΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΙΟΥ...

1.
Πρώτη του Μάη
όταν άνθιζε η Γη
καθόσουν δίπλα μου
ανέμελο παιδί.

2.
Και με ρωτούσες
που είναι η πηγή
που πίνει ο σπόρος
κι αποκτά ξανά ζωή.

**************************************
Αλλά σοφός δεν είμαι εγώ
τότε δεν ήξερα, μα τώρα ομολογώ:

Όσα σου έταξα
είχανε διάρκεια
σαν τα στεφάνια
από άνθη του Μαγιού.

Που τα μαζεύαμε
και τα πετούσαμε
για να φουντώνουν
οι φωτιές του Αι - Γιαννιού.
**************************************

3.
Άφηνες πάνω μου
τα ξέπλεκα μαλλιά
κι ύστερα τά 'φτιαχνες
να μοιάζουν με φωλιά.

4.
Για να μας βρούνε
όταν θάρθουν τα πουλιά
να μας ενώνει
ότι είχαμε παλιά.

[Ξανά: Αλλά σοφός δεν είμαι εγώ
τότε δεν ήξερα μα τώρα ομολογώ...]

Από την συλλογή στίχων "ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΟΥ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ"